3 دسامبر 2024- بر اساس مطالعه ی جدید محققان دانشگاه فنلاند شرقی که در مجله Diabetologia منتشر شده است، استفاده از دوزهای بسیار بالاتر از دوز توصیه شده ی ویتامین D به مدت پنج سال، شیوع دیابت نوع 2 را در مردان و زنان مسن تحت تأثیر قرار نداد.
در مطالعات جمعیتی، سطوح پایین ویتامین D در بدن با خطر بالاتر دیابت نوع 2 مرتبط بوده است. با این حال، مطالعات مشاهدهای این چنینی نمیتوانند به طور مستقیم نتیجهگیری کنند که استفاده از مکملهای ویتامین D میتواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد.
مطالعات تجربی نشان دادهاند که استفاده از دوزهای بسیار بالاتر از دوز توصیه شده ی ویتامین D، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را در افرادی که دچار اختلال متابولیسم گلوکز هستند، یعنی افراد مبتلا به پیش دیابت، کمی کاهش میدهد. در مقابل، در افرادی که پیشدیابت ندارند، هیچ تأثیری مشاهده نشده است.
با این حال، در مطالعات بر روی افرادی که به پیش دیابت مبتلا نبودند، از دوزهای نسبتاً کم ویتامین D استفاده شده یا مطالعات در مدت زمان کوتاهی انجام شده اند. تاکنون هیچ داده تحقیقاتی در مورد اثرات طولانیمدت استفاده از دوزهای بالای ویتامین D بر خطر دیابت نوع 2 در افرادی که دچار اختلالات متابولیسم گلوکز نبودند، منتشر نشده است.
در کارآزمایی ویتامین D فنلاند(FIND) که در دانشگاه فنلاند شرقی از سال 2012 تا 2018 انجام شد، 2495 مرد 60 ساله و بالاتر، و زنان 65 ساله و بالاتر به مدت پنج سال به صورت تصادفی به گروههای دریافت کننده ی 40 یا 80 میکروگرم ویتامین D3 در روز یا دریافت کننده ی دارونما تقسیم شدند. در تحلیلهای آماری از بخشی از این مطالعه، 224 شرکتکننده که در ابتدای مطالعه از داروهای دیابت استفاده میکردند، حذف شدند.
اطلاعات جامعی در مورد سبک زندگی، تغذیه، بیماریها و عوامل خطر شرکتکنندگان جمع آوری شد. دادههایی نیز از ثبتهای بهداشتی ملی به دست آمد. حدود یک پنجم شرکت کنندگان به صورت تصادفی برای بررسیهای دقیق تر انتخاب شدند و نمونههای خون از آنها گرفته شد.
در طول پنج سال، 105 شرکت کننده به دیابت نوع 2 مبتلا شدند: 38 نفر در گروه دارونما، 31 نفر در گروه دریافت کننده 40 میکروگرم ویتامین D3 در روز، و 36 نفر در گروه دریافت کننده 80 میکروگرم ویتامین D3 در روز. تفاوت آماری معنیداری در تعداد موارد بین گروهها وجود نداشت.
در یک گروه متشکل از 505 شرکتکننده که بهطور دقیقتری بررسی شدند، سطح کلسیدیول خون که وضعیت ویتامین D بدن را توصیف میکند، در شروع مطالعه به طور متوسط 75 نانومول بر لیتر بود و تنها 9٪ از این افراد سطح کلسیدیول پایینی داشتند، یعنی سطح کلسیدیول خون آنها کمتر از 50 نانومول بر لیتر بود. پس از یک سال، سطح کلسیدیول به طور متوسط در گروهی که از 40 میکروگرم ویتامینD در روز استفاده میکردند به 100 نانومول بر لیتر و در گروهی که از 80 میکروگرم ویتامین D در روز استفاده میکردند به 120 نانومول بر لیتر رسید. در گروه دارونما تغییر قابل توجهی مشاهده نشد.
اثرات ویتامین D بر سطوح گلوکز و انسولین خون، شاخص توده بدنی و دور کمر در طول دو سال اول مطالعه بررسی شد، اما هیچ تفاوتی بین گروهها مشاهده نشد.
یافتههای مطالعه یFIND ، این دیدگاه را تقویت میکند که استفاده از دوزهای بالاتر از دوز توصیه شده ی ویتامین D، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را در افرادی که پیشدیابت ندارند و وضعیت ویتامین D خوبی دارند، به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار نمیدهد. با این حال تاکنون، هیچ داده ی تحقیقاتی در مورد اینکه آیا دوزهای بالای ویتامین D میتواند در پیشگیری از دیابت نوع 2 برای افراد بدون پیشدیابت که با کمبود ویتامین D مواجه هستند، مفید باشد، منتشر نشده است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2024-12-high-dose-vitamin-d-supplements.html